Şeker hastalığı (Diabetes mellitus) sıklığı son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artmaktadır. Ülkemizdeki sıklığı son 10 yıl içinde yaklaşık 2 kat artarak % 7.2 den %13.7 ye yükselmiştir. Bir başka deyişle sokaktaki 20 yaş üzerindeki her 8 kişiden biri şeker hastasıdır. Ayrıca bu kişilerin 3’te biri şeker hastası olduklarını bilmiyorlar.
ŞEKER HASTALIĞI TANISI KONAR KONMAZ TEDAVİ BAŞLAMALIDIR
Şeker hastalığının tedavisi hastalık tanısı konulduğu andan itibaren başlamalıdır. Kan şekeri ne kadar erken ve ne kadar etkin olarak kontrol altına alınırsa hastanın yaşam kalitesini etkileyen komplikasyonların görülme sıklığı o kadar az olur. Bu nedenle şeker hastalığının tedavisine tanı konar konmaz başlanmalıdır.
TEDAVİ BİREYSELLEŞTİRİLMELİDİR
Her şeker hastasının kan şekeri hedefi aynı değildir, hastaya özel olmalıdır. Hastanın yaşına, şeker hastalığının süresine, göz böbrek ve kalp gibi organların etkilenip etkilenmediğine, ek hastalığı olup olmadığına, tedaviye uyum ve isteğine, kan şekeri düşme riskine göre tedavi hedefi değişir. Genç, yeni tanı ve komplikasyonları olmayan bir hastada daha sıkı kontrol önerilirken, yaşlı, hastalık süresi uzun, komplikasyonları ve ek hastalığı olanlarda ise daha az sıkı kontrol önerilir.
YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ŞEKER HASTALIĞI TEDAVİ EDİLEMEZ
Tip 2 şeker hastalığının oluşumunda insülin direnci önemli rol oynar ve olguların yaklaşık dörtte üçü şişmandır. İnsülin direnci düzensiz beslenme, hareketsiz yaşam ve stres sonucu ortaya çıkar. Şeker hastalığının tedavisinde yaşam tarzı değişikliği önemli yer tutar. Yaşam tarzı değişikliğinin temel bileşenleri egzersiz ve beslenme tedavisidir. Haftada en az 4-5 defa ve en az 30 dakika olmak üzere toplam 150 dakikalık bir orta tempolu yürüyüşten oluşan egzersiz yeterlidir. Beslenme alışkanlığının düzenlenmesi gerekir. Düşük kalorili dengeli diyet kilo vermeye yeterlidir. Sık aralıklarla ve az az 3 ana 3 ara öğün beslenmek önemlidir. Glisemik indeksi yüksek basit rafine karbonhidratların (şeker, beyaz ekmek, yağlı gıdalar, işlenmiş karbonhidratlar) yerine glisemik indeksi düşük kompleks karbonhidratlar (tam buğday ekmeği, bulgur, esmer pirinç, lifli gıdalar) tercih edilmelidir. Bir insan günlük gereksinim duyduğu kaloriden 400 kalori eksik alırsa ve düzenli egzersiz yaparsa bir ayda yaklaşık 2-4 kg zayıflar. Yaşam tarzı değişikliğine tam olarak uyan hastalarda kan şekeri kolaylıkla kontrol altına alınır. Kişisel hasta deneyimlerin göstermiştir ki hasta yaşam tarzı değişikliğine uyum gösterirse 1 -2 hafta gibi çok kısa sürede kan şekerleri kontrol altına alınmaktadır. Bu hastalar insülin kullanıyorlarsa insülin dozlarında % 50 den fazla azalma görülmektedir, özellikle diyabet tanısı kısa süreli olan hastalarda insülin tedavisi kesilebilmektedir. Hastalar iki yada daha fazla ilaç kullanıyorlarsa ilaç sayısı bir yada iki ilaca inebilmekle birlikte ilaçların dozları da en aza inebilmektedir.
AĞIZDAN ALINAN İLAÇLAR VE İNSÜLİN TEDAVİYE EKLENEBİLİR
Tip 1 şeker hastalığının tek tedavisi vücut insülin üretemediği için insülin tedavisidir. Tip 2 şeker hastalığının tedavisinde ise yaşam tarzı değişikliği, ağızdan alınan ilaçlar ve insülin tedavi seçenekleri arasındadır. Tedavi seçiminde hastanın yakınmaları ve kliniği önemli rol oynar. Şeker hastalığı belirti ve bulguları ağır olmayan olgularda ise ağızdan alınan ilaçlar ilk sırada tercih edilir. 3 aylık aralıklarla yapılan izlemlerde kan şekeri hastaya özel hedefte değilse insülin bu ilaçlara ek olarak kullanılabilir. Şeker hastalığı belirti ve bulguları ağır olgularda ağızdan alınan ilaçlarla insülin aynı anda başlanabilir.
Sonuç olarak şeker hastalığı yaşam boyu süren süreğen bir hastalıktır ve tedavisi de yaşam boyu sürer. Yaşam tarzı değişikliği ile kan şekerini kontrol etmek daha kolaydır. Şeker hastalığı erken ve etkin olarak tedavi edilmelidir. Hasta tedaviye katılırsa, istekli olursa hastalığı kontrol altına almak kolaylaşır ve bunun sonucunda komplikasyonların görülme sıklığı azalır, hastanın yaşam kalitesi ve süresi artar.
Güven Tekirdağ Gazetesi’nin 33. sayısından alınmıştır.
TEKİRDAĞ CANLI HABER
-->
