Münir SATKIN kimdir; Ata’dan, deden Bulgaristan göçmeni bir mübadil bir ailenin torunu. Balıkesir Necatibey Eğitim Enstitüsü mezunu Tarih öğretmeni. Aynı zamanda müzisyen. Gençlik yıllarından itibaren orkestraların değişmez bateristi. Tarih öğretmenliğinin yanında aynı zamanda bateri eğitmenliği de yapmış. Tekirdağ Kız Meslek Lisesi Emekli Müdürü Nilgün Satkın’ın eşi. Bir kız evlat babası. Bir süre NKÜ’de Tarih dersleri Hocalığı da yapmış.
Satkın 1990 yılından itibaren Tekirdağ’ın kültür varlıklarına merak sarar. Tarihi evleri, inceleme ve belgeleme çabasına girer. Tekirdağ’ın geleneksel kültüründe önemli bir yeri olan kültür varlıklarını araştırma çabası, sözlü tarihe yönlendirir. Tekirdağ tarihi evlerinin mimari yapısı ve yaşam biçiminden oldukça etkilenir. Karşılaştığı her zorluğa rağmen, bıkmadan usanmadan özverili bir tutkuyla araştırır. Bu alanda tam beş kitap yazar.
TEKİRDAĞ ESKİ AHŞAP EVLERİ (1996), TEKİRDAĞ ESKİ AHŞAP EVLERİNDE SÜSLEMELER (1999), OSMANLI DÖNEMİ TEKİRDAĞ EVLERİ (2012), TEKİRDAĞ’DA MACAR MÜLTECİ EVLERİ (2013), TEKİRDAĞ’IN MUSTAFA KEMAL’DE SAKLI HATIRASI 2017
Öğretmenlik yıllarında iz bırakan olaylardan etkilenerek günlük tutar. 2016 yılında tuttuğu bu günlüklerden iki kitap çıkar. ZİL ÇALDI ÖĞRETMENİM ve HADİ DERSE ÇOCUKLAR. Öğretmenlik yaptığı yılların eğitim ve öğretim yaşamına, öğrenci ve öğretmen ilişkilerine de ayna tutar. Ayrıca ENVER PAŞA İLE MUSTAFA KEMAL REKABETİ (2004) konu alan bir yayını da vardır.
Ancak bu köşemizde asıl tanıtmak istediğimiz Münir Hoca’nın geçmişini biraz özetledikten sonra; Tekirdağ’ın kültürel ve sosyal yaşamına ışık tutan, geçmişten geleceğe köprü olmasında çok önemli bir yeri olacak, günümüz ve gelecek kuşaklar arasında bağ oluşturacak, iki değerli eserini tanıtmaya çalışacağız.
Münir SATKIN; Yaşadığı kentin sosyal ve kültürel hikayelerinin yitip gitmesine gönlü elvermemiş. Aldığı Tarih eğitimi de kendisini yönlendirmiş. Araştırmacı, gözlemci ve belgeleyici bir uğraşa kendini adayarak uzun yıllar bu alanda çalışmış. Gözlemlediği, duyduğu ve kayda aldığı her hikâye onu yeni maceralara sürüklemiş. Karşılaştığı zorluklar onu yıldıramamış, aksine daha da bilinçli araştırmalara yöneltmiş. Mesleki ve kültürel hikayelerin yüklediği sorumluluk onda bir tutkuya dönüşmüş. Ruhuna işlemiş. Yaşam biçimi halini almış. Unutulmaya yüz tutmuş yaşam hikayelerini, gelenekleri, mesleklerin titizlikle kaydını tutmuş. Günümüze taşımış. Geleceğe de bir köprü kurmuş. İşte bu uzun yıllar süren çalışmaları kentimize iki değerli eser kazandırmış. TEKİRDAĞ’IN MESLEK HİKAYELERİ- TEKİRDAĞ’IN KÜLTÜLER HİKAYELERİ. Bu iki değerli eseri hazırlarken ona yol haritası olan, danışmanlık yapan, bilgilerini saklamadan paylaşanları da saygı ile anmadan geçmemek gerekiyor. Doğan Üstel, Necmettin Tez, Ersin Bilmeç, Engin Denizci, Ümit Başyazgan, Burhan Ertetik iki eserin üretilmesinde önemli katkıları olmuş.
“TEKİRDAĞ’IN KÜLTÜREL HİKAYELERİ”
Satkın Hoca bu eserin önsözünde özetle; “Bıkmadan usanmadan, kültürel değerlerle ilgili sözlü tarih peşinde koştuk. Özellikle yaşlılar ile görüşerek deneyimlerini ve kişisel hikayelerini öğrenmeye çalıştık. Sözlü tarih olarak nitelediğimiz hikayelere müdahale etmedim. Hiçbir şekilde değiştirmedim. Kişilerin anlatım şekline ve cümle yapılarına bile sadık kalmaya çalıştım. İstemediklerini de yazmadım. Ancak birbirinden kopuk anlatılan bilgileri birleştirdim. Pek çok anlatıcıya demoyu okutarak düzeltme yapmasını sağladım. Hikayelerin başlığında farklı yazı karakteri kullandım. Röportaj verenlerin ellerinden öpüyorum. Hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Tekirdağ tarihinin merkezine yerleşti ve çok önemli bir görev yapmışlardır bana göre.”
Tekirdağ’ın kültürel değerlerini hikayeleri yayınlayan bir eser öncesinde yoktur. Yazarın deyişiyle bu çalışma 2016 yılından başlayarak yaklaşık on yıllık bir çalışmanın sonucu bu eser meydana gelmiştir.
Tekirdağ Kültürel Hikayeleri kitabının içeriğinde, geleneksel mutfak araçları, geleneksel ev araçları, geleneksel tarım araçları, ulaşım, doğal kültür, mimarı kültür, eğitim-öğretim kültürü, sosyal kültürel hikayeler ve Tekirdağ’ın renkli simaları adıyla dokuz ana başlığın araştırılıp incelenmiş.365 sayfa olan kitapta 334 kültürel değere, bunlarla ilgili 273 hikâye ve bir o kadar da anı ve olaya yer verilmiştir.
GELENEKSEL MESLEK HİKAYELERİ
Münir Satkın bu eserinin önsözünde ise şöyle özetler; “Bu kitapta yer verdiğim konularda sözlü tarih ile deneyimlere ilişkin kişisel anılar ve biyografilerle Tekirdağ mesleki değerlerine, kültürüne ulaşmaya çalıştım. Sözlü tarih yöntemi ile pek çok mesleki bilgiyi ortaya çıkartarak geleneksel mesleklerin tarihini incelemeye ve belgelemeye çalıştım. Ayaklarımın götürdüğü her yerden bir hikâye çıktı. Ancak hikayelere ben mi gittim, yoksa hikayeler mi beni buldu bilemiyorum. Hikayeler ve düşüncelerimi ve hayallerimi zorladı. Benim hayatıma dokundu ve çok etkiledi. Hikayesini anlatanların bir kısmının kitap yayımlanmadan aramızdan ayrılması ne kadar önemli bir görev yaptığımı doğruladı adeta. İyi ki yaşanmışlıkların, sözlü tarih ve biyografilerinin peşine düşüp ulaşmışım. Yitip gidecek, bir daha geri gelmeyecek onlar ve yaşanmışlıklar. Yaşam biçimi ve değerlerdeki büyük değişimleri insan hikâye ve deneyimleri çerçevesinde belgeledik. Sözlü tarih ve biyografiler Tekirdağ’ın belgeseli, kanıtı ve hikayeleridir. “
367 Sahifeden ibaret olan Tekirdağ Geleneksel Meslek Hikayeleri isimli kitabımda ticaret, esnaflar, geleneksel meslekler ve geleneksel seyyar satıcılar adıyla dört ana başlıkta incelenmiştir. Yayında 170 geleneksel meslekle ilgili 323 tane dokunaklı gerçek insan ve meslek hikayesi ile bir o kadar anı ve yaşanmış olaya yer verilmiştir. Okurları meslek hikayeleri ve anılarda hayatın tüm iniş ve çakışlarına ulaşmış olacaklardır.
Hızla yok olan geleneksel meslek ustaları ve mesleğin özellikleri, biyografi ve hikayelerini sözlü tarih çalışması ile belgelenmiştir. Geleneksel meslek ve meslek ustalarının hafızalarda iz bırakacak duygusal öyküleri belgelenmiştir. Her iki kitaptan da ilginç bulduğum bazı hikayeleri paylaşarak bu köşe yazımızı da sonlandırmak istiyorum.
DEMİREL: 1990lı yıllarda Süleyman Demirel Valilik binasına gelmişti. Korumalar “Karnımız acıktı” diyerek Demirel de dahil yirmi kişiye pide getirtirler. Gazeteciler “Bizimde karnımız aç” diyerek pideleri yerler. Demirel “Nerede bizim pideler” diye sorduğunda. “Gazeteciler yedi” derler. Bunun üzerine Demirel “Yesin gazeteciler, yesin” der.
ATATÜRK’ÜN ŞOFÖRÜ: 01.07.1909 Üsküp Karatuva doğumlu Mazhar Soysal’ın Tekirdağ’a ilk otomobili getiren taksici olduğu anlatılır. İlk sürücülerden olan namı diğer Şoför Mazhar Soysal Tekirdağ’a gelen Atatürk’ü 1928 yılında otomobiliyle tekrar görmek istediği 19. Tümen ve 57 Alay kışlasına götürmüş, burada kahve içen Atatürk’ü Tekirdağ’da dolaştırmıştır. Mazhar Soysal’ın torunu Sema Çelebi Ersöz, 01.03.2024 tarihinde şunları anlattı. Atatürk Mazhar Soysal’ın Ford E8 arabasıyla bütün gün gideceği yerlere gidiyor. Rahmetli dedem gururla anlatırdı ve biz bitmeyen gururla dinlerdik. Dedemin 1920’lerdeki ilk otomobili önden kolla çevriliyormuş.”
Yukarıda yazılış hikayeleri ili tanıtmaya çalıştığım Tekirdağ’ın sosyal, kültürel ve geleneksel yaşam biçimi ve mesleklerini belgeleyen iki kıymetli eser, bu kadim kentte yaşayanların kendilerinden, yakınlarından, yaşanmışlıklarından bir anı, bir resim, bir hikaye bulacaktır. Hızla yok olan geleneksel mesleklerin, değişimin ve dönüşümün nasıl geliştiğinin farkına varacaktır. Bu kitap aile büyüklerimizin yaşam biçimini, anılarını sözlü tarih belgeliğinin yansıması ile öğrenecektir. Bu iki eser geleneksel kültür ve mesleklerin başvuru kaynağıdır. Her Tekirdağlının evinde olmalıdır diye düşünüyorum.
Güven Tekirdağ Gazetesi’nin 96. sayısından alınmıştır.
TEKİRDAĞ CANLI HABER
-->
