Whisky, Uruguay sinemasının sade fakat derin soluklarından biridir. Yönetmenler Juan Pablo Rebella ve Pablo Stoll, hayatın büyük dramlarını değil; küçük, sessiz ve neredeyse görünmez kırılmalarını anlatmayı seçer. Film, ayakkabı çorapları üreten küçük bir fabrikanın sahibi olan Jacobo’nun hayatına odaklanır.

Jacobo’nun hayatı, güneşin doğuşu kadar kesin bir tekrarın içindedir. Her sabah aynı kahve, aynı sessizlik, aynı fabrikaya gidiş. Film bu tekrarları uzun planlarla gösterirken seyirciyi de o rutinin içine yerleştirir. Bu yüzden filmdeki zaman akışı, modern sinemanın hızından çok uzaktır; adeta ağır ağır akan bir nehir gibidir.

Bu tekrarlar yalnızlığı sıradanlaştırır. Jacobo’nun hayatı dramatik değildir; ama içten içe kuruyan bir göl gibi sessizdir.

Bir Fotoğrafın Ardındaki Yalan

Filmin kırılma noktası, Jacobo’nun kardeşi Herman’ın ziyaret edeceğini öğrenmesiyle başlar. Jacobo, yıllardır birlikte çalıştığı Marta’dan birkaç günlüğüne karısı rolünü oynamasını ister.

Bu küçük yalanın sebebi büyüktür: görünürde başarılı ve düzenli bir hayatı varmış gibi görünmek.

Filmde sıkça tekrar edilen bir kelime vardır: “Whisky.” Fotoğraf çektirirken insanların gülümsemesini sağlamak için söylenen bu kelime, aslında filmin metaforudur. Çünkü Jacobo ve Marta da tıpkı o fotoğraftaki insanlar gibidir; birkaç saniyelik bir mutluluk görüntüsü verirler ama o an geçince yüzler yine eski sessizliğe döner.

Minimalizmin Sineması

Film estetik olarak son derece minimaldir. Uzun sessizlikler, durağan kadrajlar ve sade mekânlar kullanılır.

Bu yaklaşım, birçok eleştirmenin filmde Aki Kaurismäki etkisini görmesine neden olmuştur. Aynı kuru mizah, aynı donuk yüz ifadeleri ve aynı varoluşsal yalnızlık hissi burada da hissedilir.

Kamera çoğu zaman karakterlere uzaktan bakar. Seyirci onların içine girmek yerine hayatlarını uzaktan izleyen bir tanık gibidir. Bu da filmdeki yalnızlık hissini daha da derinleştirir.

Marta: Sessiz Bir Fedakârlık

Filmin en dokunaklı karakteri Marta’dır. Jacobo’nun fabrikasında çalışan Marta, hayatı boyunca görünmez olmuş insanların temsilidir.

Jacobo’nun teklifini kabul etmesi, aslında yalnızca bir iyilik değildir. Marta bu oyunda kısa süreliğine de olsa başka bir hayatın içinde yer alır. Bir otelde kalmak, sahilde yürümek, birinin karısı gibi görünmek…

Bu küçük deneyim onun için belki de yıllardır yaşayamadığı bir hayatın gölgesidir.

Filmin sonunda Marta’nın sessizce ortadan kaybolması, bu gölgenin tekrar yok oluşudur.

Küçük Ülkelerin Büyük Hikâyeleri

Uruguay sineması dünya sinemasında uzun süre görünmez kalmıştı. Ancak Whisky, uluslararası festivallerde büyük ilgi görerek bu sinemanın kapısını dünyaya aralayan filmlerden biri oldu.

Film özellikle sade anlatımı ve insanın yalnızlığına odaklanan evrensel dili sayesinde birçok ülkede izleyici buldu.

Bu yönüyle film bize şunu hatırlatır: büyük hikâyeler her zaman büyük şehirlerde ya da büyük olaylarda doğmaz. Bazen küçük bir fabrikanın içinde, üç kişinin arasında ve neredeyse hiç konuşulmadan anlatılır.

Güven Tekirdağ Gazetesi’nin 112. sayısından alınmıştır.

TEKİRDAĞ CANLI HABER