Cumhurbaşkanlığı’nın 24 Nisan 2026 tarih ve 33233 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan kararı ile; Tekirdağ Yavuz Mahallesi 1461 Ada ve 179 Parselde yer alan ve halk Arasında SAHİL KIŞLALARI olarak bilinen alan özelleştirme kapsamına alınmıştır.

Özelleştirme kapsamına alınan alan; Halk arasında “Mahmut Şevket Paşa Sahil Kışlaları” 3.Kolordu binaları veya eski “Göğüs Hastalıkları Hastanesi“ olarak bilinen tarihi askeri yapı kompleksidir.

Osmanlı’nın son döneminde büyük olasılıkla II. Abdülhamid döneminde (19. yüzyıl sonu- 20. Yüzyıl başı) Asker amaçla inşa edilmiştir. Yapılar geç Osmanlı askeri mimarisinin tipik özelliklerini taşımaktadır.

Osmanlı dönemindeki kullanımına ilişkin bilinenler ise; yapı kompleksi, Marmara kıyısındaki stratejik konumu nedeniyle bir askeri kışla ve sevkiyat merkezi olarak kullanılmıştır.

Özellikle Rumeli’de konuşlanan birliklerin eğitim, barınma ve tertiplenme alanlarından biridir. Balkan Savaşları ve 1.Dünya Savaşı döneminde yoğun askeri hareketliliğe sahne olmuştur.

1915 Çanakkale Cephesi’ne gönderilecek birliklerin hazırlanması sürecinde önemli rol oynadığı,19.Fırkanın Tekirdağ’daki teşkilatlanma süreci ile ilişkilendirilmektedir.

Bu nedenle Sahil Kışlaları sadece bir bina topluluğu değil, Tarihi öneme sahip Osmanlı’nın son dönem askeri organizasyonlarının Trakya’daki önemli merkezlerinden biridir.

Cumhuriyet Döneminde ise işlevi değişmiştir: Bir süre askeri amaçlarla kullanılmaya devam edilmiştir. Daha sonra sağlık tesisine dönüştürülmüştür. Uzun yıllar Tekirdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi olarak hizmet vermiştir. Bir dönem Namık Kemal Üniversitesi kullanımında NKÜ Hastanesi olarak da kullanılmıştır.

Mimari açıdan da dikkat çekicidir. Kalın Taş – Tuğla duvarlar, simetrik koğuş düzeni, yüksek tavanlı askeri yapılar deniz gören hâkim konum geç Osmanlı dönemi mimarisinin tipik özelliklerini taşır.

Günümüz itibarı ile “Sahil Kışlaları” olarak bilinen ve özelleştirme kapsamına alınan alan Tekirdağ’ın Askeri Tarihi, Çanakkale savaşı hazırlıkları, Osmanlı modernleşmesi ve kent hafızası açısından önemli kültür varlıklarından biri olarak kabul edilir.

Çanakkale Zaferine giden yolun izlerini taşıyan bu tarihi alan; yapı kompleksi, mimari özellikleri ve taşıdığı tarihsel değerler doğrultusunda geç Osmanlı dönemi olarak tarihlenmiştir. Sahil Kışlalarını oluşturan bu binalar ve askeri alan özgün mimari doku ve tarihi kimlik nedeniyle Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun 03 Aralık 1999 tarih ve 5810 Sayılı kararı ile korunması gerekli kültür varlığı ve tarihi sit alanı olarak tescillenmiştir.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk 23 Ağustos 1928 tarihinde Harf Devrimini anlatmak için Tekirdağ’ı ziyaretinde bu alanda bulunan o günkü adı 159. Alayı da ziyaret etmiş. “HİÇ DEĞİŞMEMİŞ. AYNI BIRAKTIĞIM GİBİ” ifadesini kullanmış. Söz konusu alan içerisinde bulunan dut ağacı gölgesinde dinlenmiş ve kendisine ikram edilen kahveyi içmiştir. Atatürk’ün kendisine ikram edilen kahvesini içtiği ve bugünde mevcut olan” DUT AĞACI ANIT AĞAÇ” olarak Edirne Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu’nun 01.12. 2000 tarih ve 6516 sayılı kurul kararı ile korunması gerekli anıt ağaç olarak tesciline karar verilmiştir.

Buradan da anlaşılacağı üzere Yarbay Mustafa Kemal 1915yılındaTekirdağ’da görev yaptığı dönem içerisinde sahil kışlaları da görev yaptığı düşünülmektedir.

Bahse konu DUT ağacının hemen ilerisin de sonraki yıllar da E. Harp Kaymakamı Kemal Sait Filibe tarafından yaptırılan bir Atatürk Anıtı bulunmaktadır.

Tarihi Sit Alanı ve Korunması gerekli Kültür Varlığı olarak tescil edilen Sahil Kışlaları alanın bahçesinde mermer bir kaide üzerinde bulunan bronzdan yapılmış Atatürk Büstü, ünlü İtalyan heykeltıraş Pietro CANONİCA tarafından yapılmıştır. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarına ait yüksek sanat değeri taşıyan büst orijinal olarak muhafaza edilebilmesi için Tekirdağ Müzesi’ne etnografik eser olarak kaydedilip muhafaza edilmektedir. Yerine orijinal kaidesi üzerine ise orijinalinden bire bir ölçeğinden, Ressam/Heykeltraş Memiş Aslan tarafından kalıptan dökülen Atatürk büstü mevcuttur.

Söz konusu Anıtın kaidesinin ön yüzünde “Vahdette ve emel de azim ve ısrar eden millet mağrur ve mütecaviz her düşman evvel ve ağır gurur ve tecavüzden nadim kılar. G..Hz. “Yine Anıtın kaidesinin alt kısmın da ve dört tarafına donatılarak yazılan “Gazi Hasretleri 1Şubat1915 tarihinde Tekirdağ’ına gelerek o gün 19 Fırkayı teşkil etmiştir. Gelibolu Yarımadasına Yapılması Muhtemel Düşmanın Karşılamak üzere 24 Şubat 1915 Tarihinde Fırkası ile Maydos’a Hareket Etmişlerdir. İki Ay Sonra 25 Nisan 1915’te Arıburnu’nda Karaya Çıkan İngilizleri Karşılayarak İlerlemelerine mani olmuşlardır. E Harp Kaymakamı Kemal Sait Filibe” yazmaktadır.

Tekirdağ’ın tarihi ve kültürel mirasının en önemli izlerinin taşındığı Sahil Kışlalarının özelleştirilme kapsamına alınması kabul edilemez. Askeri Tarih, Çanakkale Savaşı Hazırlıkları, Osmanlının Modernleşmesi ve kent hafızası açısından önemli bir kültür varlığı gelecek nesillere Cumhuriyetin Aydınlanma ışığı olarak gösterilecek bir kültür varlığı olarak korunmalıdır. Çanakkale’ye giden yol Tekirdağ’dan başlar şiarının göstergesi olarak bu tarihi alan “Atatürk,19. Fırka ve Çanakkale Müzesi“ olarak düzenlenmelidir. Kent Hafızası korunmalıdır.

30.01.2009 tarihinde Tarihi Sahil Kışlaları Göğüs Hastalıkları Hastanesi olarak kullanılmak üzeri Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğüne süresiz olarak tahsis edilmiştir. Daha sonraki yıllarda ise tarihi alanın bir bölümü 112 Acil Servis olarak kullanılmaktadır.

29 Mart 2011 tarihinde depo olarak kullanılan iti adet bina Tekirdağ Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün talebi ile “19.Fırka ve Atatürk Müzesi” yapılmak üzere tahsisi talebi, Sağlık Bakanlığı tarafından uygun görülerek on yıl süre ile geçici olarak tahsis yapılmıştır. Aynı tarihlerde dönemin Valisi Zübeyir KEMELEK başkanlığında; Kamu kurumları, Meslek Odaları, Sivil Toplum Kuruluşları, Yerel ve Ulusal Basın’ın katılımı ile İl Özel İdaresi salonunda bir toplantı yapılmıştır. Dönemin İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Mustafa Yel tarafından bir sunum gerçekleştirilmiştir. Tarihi Sahil Kışlalarının “19.Fırka ve Atatürk Müzesi” olarak planlanması tüm katılımcılar tarafından memnuniyetle karşılanmıştır. Ancak her nedense bu süreç tamamlanamamıştır. Hazırlanan projeler, dosya ve benzeri çalışmalar daha sonraki dönemde tozlu rafların arasında kalmıştır.

Geçtiğimiz günlerden Tekirdağ’da bulunan sivil toplum kuruluşları; Tekirdağ Kent Konseyi, 29 Ekim Kadınlar Derneği, Eğitiş İş Sendikası, Birleşik Kamu İş Sendikası, Eğitim-Sen, Tüm Yerel Sen, Emekli Öğretmenler Derneği, Atatürkçü Düşünce Derneği, Türk Ocakları, Turizm Derneği, Çölyak Derneği, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, TMMOB, Ziraat Mühendisleri Odası, Emekli Subaylar Derneği, Tekirdağ Kültür ve Dayanışma Derneği, Kırım Türkleri Derneği, Süleymanpaşa Kent Konseyi, Tekirdağ Fotoğraf Sanatı Derneği, 27.ve 57. Alay Derneği, Cumhuriyet Okurları Platformu, CHP İl ve İlçe örgütleri, İyi Parti İl ve İlçe örgütleri, Bağımsız Türkiye Partisi, Türkiye İşçi Partisi, Sol Parti, Anahtar Parti, Deva Partisi, Gelecek Partisi, Yerel Basın olarak ta Tekirdağ Söz, Trakya Demokrat, Habertrak, Güven Tekirdağ Gazetesi, Batı Trakya Gazeteciler Derneği ve Süleymanpaşa Gazeteciler Derneği, katılımı ile Millet Bahçesinden, Sahil Kışlalarına bir yürüyüş düzenlenmiş ve bir basın bildirisi okunmuştur.

Özetle; “Tekirdağ Sivil Toplum Platformu olarak; Tarihi Sahil Kışlaları satılamaz diyoruz. Hukuki ve Meşru zeminlerde bu tarihi mirasın korunması, Cumhuriyet tarihine yakışır, 19 Fırka ve Atatürk Müzesi olarak düzenlenmesi için her türlü mücadelemizi vereceğiz. Tarihi geçmişimize ve kültürel mirasımıza sahip çıkmak hepimizin vatandaşlık görevidir.”

Tekirdağ İstanbul Çanakkale güzergahında, tarihi, kültürel, sosyal özellikleri ile önemli bir yerleşim merkezidir. Sahil Kışlalarının Çanakkale Savaşlarında destan yazan 19. Fırka, 57.Alay ve Yarbay Mustafa Kemal’in kahramanlık hikayeleri ile donatılmış “19.FIRKA-ÇANAKKALE-ATATÜRK” Müzesi yapılması, Çanakkale Tarihi Alanları tur operatörlerinin ilgisini çekecektir. Aynı zamanda Tekirdağ’ın kültür turizmine de önemli bir katkısı olacaktır.

Güven Tekirdağ Gazetesi’nin 105. sayısından alınmıştır.

TEKİRDAĞ CANLI HABER